Xose Miguel Suárez
- Máis conocido por Tapia é un dos grandes estudiosos da literatura, a etnografía, a cultura… da terra Navia-Eo. Ten pubricaos tres poemarios: Bidureiras d’inverno (1990), Nas Arribadas (1994) y Augua mansa (2008).
Pañábamos amoras nos vallaos
núa caxa colorada de galletas
que tu nos buscabas.
Eran os días últimos d´un brao
que xa sintíamos acabar
nel friaxe da noitía.
Na cocía fíamos viño
núa xarra de cristal
mentres velabas.
Nun vaya ser que rómpades daqué.
Eran contigo braos grandes
de mesas y banquetas brancas,
de merendas con pan de fogaza y azucre,
de paxellos tendidos al verde.
Pero veño agora col mes de xeneiro
pra despidirte,
y volve morrer el brao
porque contigo llevache pra sempre
a voz del llobo llobiquín,
as cántigas que cantaba túa madre,
os anos dos xogos,
das ilusióis y das rodiyas mancadas.
y cardoxos llouxaos,
y figueiras velando as casas
y pinos axenegaos pol nordés.
A mía terra é úa terra llenta,
úa terra enxugada pol vento que nun acouga,
un vento allouriante ás veces.
A mía terra e un cabazo chen d’herba nel curume,
un cabazo veyo cuas llouxas cayidas.
Galochas rachadas,
arteiras,
ortigas…
Pero dígoche eu que quedar.quéda-ye un xarmollo
qu’inda ha fella verdegar.
PENOUTA
qu´escuitara mui de neno,
nomes caltridos d´orbayo,
palabras chías de cerzo.
Volvéu os oyos prá serra
y abríu el alma dafeito. Crisóulo el brillo del augua
na rosada da mañá.
Víu os poltros nas campeiras,
víu as bruites engalar.
Víu el sol abrirse paso
entre mares d´uz moural. Sin saber d´únde chamaba,
sintíu que falaba a terra.
y a terra díxoye berzo,
enxame y flor de gancella.
Díxoye boi y semente,
eixada, molín y pedra. Falóuye mui axeitín
del herba que medra neta,
das canas qu´einda retonan
y da xente coraxega
que nun esqueicéu a lluita
pol futuro qu´einda espera. Baxa brincando el regueiro
entre toxos y carqueixas
y un escouguido agayoso
retrona entre as bidureiras.
Esta película necesita Flash Player 7
- Teño a zuna de levar sempre un libro a os claustros, ben sabedes qu’avezan a ser reunióis galbanudas nas que convén ter daqué pra entretenerse y nun salir con tafarriya na queixada. Nel femenino xixonés estas xuntanzas acostuman a ser a unha hora de lo máis taurina y tamén, pra que negalo, de lo máis intempestiva pra quen como eu, é partidaria das tradicióis patrias y nun perdona a sesta. Un día levei este poemario. Sentada nel fondo da sala púxenme a ler y caladín calando empecei a meterme nel libro al tempo qu’él se metia en min, como augua mansa, como barruzo que cae emchumazando todo. Sempre hai daquén disposto a violar ás metáforas y un compañeiro pouco previsor (¡qué pensaba, qu’iba a unha romeiría!) miroume con cara de nun aguanto máis mentres estiraba a mao. “Está en fala”, dixen eu, pensando qu’asina me safaba y podería siguir a lo meu. “Ye igual”, me dixo. ¡Hai qu’amolarse, tamén váleyes todo! pensei. Apurrinyo de mala gana, asumindo a mia condena a boca aberta lo que quedaba de xunta. Focicuda, mirei d’esgueira a ver que fora del meu libro y entoncias vin como a fala brincaba de mao en mao polas filas de siyas, vinye bailar pra oyos ayíos, y porqué nun decilo, de sutaque foi como si naquela sala tirasé del nordés.
- Á nena nun ye entendín palabra y eso qu’el meu asturiano ta miyorando muito je je.

Parzamiques